Ujście Warty

Powierzchnia ok. 28 500 ha, woj. lubuskie; woj. zachodniopomorskie.

Proponowane Special Area of Conservation, Special Protection Area.

Terasa zalewowa Warty przy jej ujściu do Odry, wraz z fragmentem doliny Odry i zalewem k. Kostrzynia. Znajduje się tu szereg naturalnych odnóg rzeki i sztucznie utworzonych zbiorników wodnych, ze starymi kanałami odwadniającymi, okresowo zalewanymi łąkami i pastwiskami. Miejscami występują szuwary, zarośla wikliny i lasy nadrzeczne. Skład i charakter występujących tu zbiorowisk roślinnych jest uzależniony od intensywności zalewów, stad podlega okresowym fluktuacjom. Na skarpach pradolin koło Owczar i Pamięcina, a także k. Kamienia Wielkiego rozwijają się murawy kserotermiczne. Inne fragmenty skarp porośnięte są lasami grądowymi, w okolicy Dąbroszyna są także niewielkie fragmenty buczyn. Tworzący centralny obiekt ostoi Park Narodowy "Ujście Warty" jest jednym z najcenniejszych obszarów wodno-błotnych w Europie centralnej, w którym utrzymuje się bardzo bogata awifauna lęgowa z wieloma zagrożonymi gatunkami (ostoja ptasia o randze europejskiej E-32). Dotychczas w granicach ostoi stwierdzono występowanie:

• 6 typów siedlisk wymienionych w Załączniku I Dyrektywy 92/43 EEC, w tym jeden priorytetowy;
• 15 gatunków ptaków objętych ochroną zgodnie z Załącznikiem I Dyrektywy 79/409/EEC;
• 17 gatunków ptaków regularnie migrujących nie ujętych w Załączniku I Dyrektywy 79/409/EEC;
• 8 gatunków zwierząt i 1 gatunek rośliny znajdujące się w Załączniku II 92/43/EEC;
• 5 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi Roślin;
• 18 rzadkich gatunków zwierząt chronionych na mocy konwencji międzynarodowych;
• 10 gatunków roślin objętych w Polsce ochroną gatunkową lub lokalnie zagrożonych wymarciem.

Proponowany i opracowany przez Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie, przy pełnym poparciu innych środowisk. Centralna część obszaru jest chroniona w Parku Narodowym "Ujście Warty" (2001, 7986 ha) a pozostała w parku krajobrazowym o tej samej nazwie (1996; 28487,8 ha). Ochronę najcenniejszych fragmentów muraw kserotermicznych zapewnia rezerwat Pamięcin (1972; 2,65 ha), sieć użytków ekologicznych i obiekt chroniony Lubuskiego Klubu Przyrodników "Murawy w Owczarach" (1996; 27 ha). Płat lasu grądowego na krawędzi doliny jest chroniony w rezerwacie przyrody "Lemierzyce"; projektowane jest jego znaczne powiększenie.